Μεταμορφώσεις εντός και εκτός…
Μεταμορφώσεις εντός και εκτός…
Λένε πώς η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται.
Φαντάσου τώρα να είσαι χωριό και το όνομά σου να είναι «Καλημεριάνοι».
Με αυτήν την πρόταση λοιπόν θα μπορούσα να εκφράσω με έναν τρόπο χαριτωμένο αυτό που αισθάνομαι για την γνωριμία μου με τον υπέροχο τόπο που λέγεται Κύμη και τα χωριά της, ένα εκ των οποίων είναι και οι Καλημεριάνοι, με τους όμορφους ανθρώπους και έναν πραγματικά σημαντικό θεσμό που ονομάζεται «Φεστιβάλ: Της Τέχνης τα ιάματα».
Στα πλαίσια λοιπόν αυτού του φεστιβάλ, στις 13 και 14 Δεκεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε η διημερίδα: «Δημογραφικές μεταμορφώσεις: η περίπτωση της Κύμης» στην οποία ήμουν και εγώ προσκεκλημένη. Κλήθηκα από την ομάδα του φεστιβάλ, με εμπνευστή τον Ιωσήφ Βιβιλάκη, έναν άνθρωπο φύσει δημιουργικό και πρωτοπόρο. Σκοπός ήταν να μιλήσω για ένα θέμα που γνωρίζω καλά και που δουλεύω συστηματικά χρόνια πάνω σε αυτό: την έμφυλη ισότητα. Συγκεκριμένα την έμφυλη ισότητα στην επαρχία και με ποιον τρόπο αυτή επηρεάζει το δημογραφικό (την ομιλία μου μπορείς να τη δεις εδώ σε προηγούμενο άρθρο μου αλλά και στο you tube στη σελίδα ‘οθονιον’ στο link https://youtu.be/cIncvTuNNFM?si=6WzypAyw-y-pKFiB ) . Σε ένα πάνελ από μόνο του εκρηκτικό, παρέα με τη Δανάη Δεληγιώργη, ψυχοπαιδαγωγό και με το συντονισμό της Ζαχαρούλας Νταλέ, ψυχολόγου, υπό το βλέμμα των ηρώων του 1821 και παλιών θρησκευτικών εικόνων, ανοίξαμε τη σκέψη μας και το διάλογο μέσα σε ένα υπέροχο παλιό δημοτικό σχολείο, με θέα τη χρυσή φύση και τη θάλασσα της Κύμης. Στο αγαπημένο χωριό «Καλημεριάνοι». Δίπλα σε τόσο αγαπημένα πρόσωπα. Και η καλημέρα όντως φάνηκε από το πρωί…..
Σκέψου λίγο το κλίμα: Χωριό, αέρας, μυρωδιά, κρύο, το παλιό δημοτικό σχολείο, τα φωτεινά πρόσωπα, η χαρά της συνάντησης, οι άνθρωποι από όλες τις ηλικίες, τις ειδικότητες, τους κλάδους και τις επιστήμες να μιλούν βιωματικά, εμπειρικά, επιστημονικά για το τι συμβαίνει με την επαρχία, με τα χωριά μας, με το δημογραφικό. Όλοι γύρω από μια κοινή αγωνία και λαχτάρα: γιατί ερημώνουν οι τόποι; Πώς μπορεί να αλλάξει αυτή η εικόνα; Τι γίνεται συγκεκριμένα στην περιοχή της Κύμης; Πώς θα μπορούμε να παραμείνουμε εδώ που αγαπάμε, εδώ που είναι το οξυγόνο μας; Άνθρωποι που έχουν ακούσει την καρδιά μόνο, έχουν πιστέψει, έχουν δέσει τη ζωή τους με τον τόπο. Άνθρωποι που δεν έφυγαν ποτέ ή που έφυγαν και γύρισαν. Άνθρωποι που δεν είχαν καμία ρίζα από εκεί και που όπως εγώ με κάποιον τρόπο βρήκαν χώμα και ρίζα κι αυτό το ανεξήγητο ‘κάτι’ που έκανε αναπόφευκτη την ανατροπή. Άνθρωποι που αναζητούν, δεν θα πω ‘ποιότητα ζωής’, αλλά Ζωή. Θα πω ορίζοντα, θα πω ορατότητα, θα πω σύνδεση με κάτι που πραγματικά σε κάνει να νιώθεις πιο άνθρωπος. Ή σκέτο άνθρωπος. Άνθρωποι που δημιουργούν σε όλα τα επίπεδα: σχέσεις, φιλίες, συντροφικότητες, οικογένειες, δουλειές, επιχειρήσεις, παραγωγή, πλαίσια, πολιτισμό.
Και μόνο το σκηνικό μέσα στο οποίο μιλήσαμε και συνδιαλαγήκαμε από μόνο του αποτελεί μια πλαισιακή μεταμόρφωση και μετακίνηση. Με άξονα το φεστιβάλ- γαϊτανάκι, μπλέξαμε άνθρωποι που ίσως δεν θα μπορούσαμε να μπλέξουμε αλλιώς. Δημιουργήθηκε κοινός τόπος. Ένας τόπος που αναζητάμε παντού. Μέσα μας και γύρω. Ένας τόπος που σήμερα είναι κατακερματισμένος. Μέσα μας και γύρω. Κι αυτό καθιστά το συγκεκριμένο φεστιβάλ σημαντικό. Γιατί είναι σχεσιακό και ανθρωποκεντρικό στη λογική του, στη βάση του. Γιατί θέλει να φτιάξει ιστορίες. Και το πετυχαίνει. Συνδέει και μαζί ανοίγει. Κι αυτό είναι στοίχημα φαντάζομαι… Από αυτά που δίνει κανείς με τον εαυτό του και με το Θεό. Τολμώ να το πω έτσι, γιατί με ποιον να συμμαχήσεις για τέτοιες αγωνίες και προσπάθειες; Κι εγώ σε ό,τι συμμαχεί έτσι, δηλώνω παρούσα.
Ναι, μίλησα για την έμφυλη ισότητα και πως αυτή αποτελεί παράγοντα δημογραφικής ανανέωσης, για την σύνθετη θέση της γυναίκας στην ελληνική επαρχία και τα κρυφά και αόρατα στερεότυπα που διαμορφώνουν στάσεις και αντιδράσεις κανονικοποιημένες. Ναι, η Δανάη μίλησε για τις νέες μορφές οικογένειας. Η Δανάη που με συγκίνησε κλείνοντας την ομιλία της λέγοντας: «το παιδί μου δεν είναι το μέλλον επειδή γεννήθηκε. Είναι το μέλλον, αν το προστατεύσουμε. Κι αυτό είναι το στοίχημα του τόπου μας». Ναι, μιλήσαμε για πολλά. Έγινε δυναμικός διάλογος. Ναι, για πολλή ώρα! Υπέροχη εμπειρία. Και ρηξικέλευθη. Ναι, θα μπορούσαμε να μιλάμε ακόμη. Το θέμα όμως σε μια τέτοια εκδήλωση, σε ένα τέτοιο φεστιβάλ, δεν είναι για τι μιλάς μόνο. Το θέμα είναι από πού μιλάς και ποιος γίνεσαι την ώρα εκείνη. Το θέμα είναι τι μετακινήσεις δημιουργούνται εσωτερικά σε εσένα και σε όλους, με αφορμή το ίδιο το πλαίσιο και τη λειτουργία ενός τέτοιου πολιτισμικού και κοινωνικού δρώμενου. Το θέμα είναι η ενέργεια που παύει να λιμνάζει. Η κατεύθυνση που παύει να είναι μονοκατευθυντική και γίνεται συμπαντική. Τα βλέμματα που αλλάζουν και συναντιώνται. Οι κοινοί τόποι εντός μας. Οι μεταμορφώσεις εντός και εκτός μας. Το θέμα τελικά δεν είναι το θέμα, αλλά οι συνθήκες, η ματιά, η θέση και ο ορίζοντας.
Κάτι σαν την Κύμη δηλαδή…